Historieliederen
 
   
                             

Wilt u reageren? Graag!
 

Middeleeuwse verhaalstof in historieliederen uit de 18de eeuw 

In de jaren 1760-70 kun je bij Barent Koene in Amsterdam goedkope pamfletjes kopen waarin lange, balladeachtige historieliederen zijn gedrukt. Deze liederen zijn bewerkte verhalen uit de Middeleeuwen. Over hoe en waarom deze vertellingen zijn uitgekomen in liedvorm is nog niet veel bekend, evenmin over wie de stukken heeft geschreven.

Daarnaast is het interessant om te weten of deze boekjes commercieel succesvol waren.

En: waren alle mensen in het Amsterdam van de 18de eeuw wel zo Verlicht als wij nu soms denken?


 

(Foto: ongesneden kopie van een pamflet van Barent Koene. KB 11B12, gemaakt in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag)

  
     

(Foto: KB 1072 G17, gemaakt in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag)		  

Barent Koene (I) was een boekdrukker en -verkoper die werkte vanuit de Goudsblomstraat in Amsterdam (1765) en de Lindengracht (1766-1780). In 1781 heeft hij tenminste 3 boeken uitgebracht onder de naam Barent Koene & Comp., waarna hij de drukkerij heeft overgedaan aan zijn broers S. & W. Koene. Barent Koene is de eerste geweest in een drukkersfamilie die nog steeds bekend staat om haar zangboekjes, prozaromans en verschillende pamfletten en boekjes met religieuze of pro-Oranje teksten.

Barent Koene's pamfletten met historieliederen die Middeleeuwse verhaalstof bevatten zijn:

  • De verduldige Helena van Constantinopel
  • De hertog van Brunswyk
  • Mariken van Nieumeghen
  • Margrietje van Limborgh
  • Floris & Blanchefleur
  • Urbanus & Isabelle
  • Frederik van Genua
  • De verduldige Griselda (Boccaccio)
  • Valentijn & Oursson

 
Naast Koene zijn er nog enkele andere uitgevers die zich hebben toegespitst op dergelijke liederen. Zo weet ik dat er bijvoorbeeld wel een historielied is van de Zwaanridder uit 1710.

Mijn bedoeling is om een aantal historieliederen uit te zoeken waaraan een Middeleeuws verhaal ten grondslag ligt. Per geschiedzang wil ik dan bestuderen hoe het verloop is geweest van de oudste verschijning tot aan het bewuste lied. Hierdoor hoop ik niet alleen bij te dragen aan een vollediger beeld van de Verlichting in Amsterdam, maar ook in de Nederlanden en Europa. Daarnaast wil ik meehelpen de nooit verdwenen populariteit van Middeleeuwse verhalen wat meer in kaart te brengen.

(Afbeelding uit G.J.Boekenoogen, [...] Ridder metter Swane [...]. Leiden 1931)

  
 

 

Deze pagina is onder constructie. Nieuws zal ik hopelijk gauw melden.

Wilt u reageren? Graag!